Undergraduate study - 2020 entry

MA Ceiltis agus Litreachas na h-Alba

Tha am prògram seo a’ toirt cothrom dhut a bhith ag ionnsachadh mu chànanan, litreachasan agus cultaran nan saoghal Ceilteach cho math ri litreachas na h-Alba, an dà chuid anns a’ Bheurla agus sa Bheurla Ghallda.

Còd UCAS: Q590

Faid: 4 bliadhna

Lìbhrigeadh: Làn-ùine

Sgoil: Litreachasan, Cànanan is Cultaran

Colaiste: Ealain, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta

Read this page in English

Ro-ràdh

Ceiltis

Ann an Ceiltis, bidh sinn ag obair leis an traidisean litreachais meadhan-aoiseil sa Ghàidhlig agus sa Chuimris (an litreachas as fharsainge san Roinn Eòrpa air fad) le beul-aithris air a chlàradh bhon ochdamh linn deug chun an latha an-diugh, agus le bàrdachd bho linn òir litreachas na Gàidhlig, an t-ochdamh linn deug.

Tha sinn a’ coimhead air na shaoil daoine san naoidheamh is ficheadamh linn air na h-atharrachaidhean sòisealta, cultarach, is cànanach luath anns na dùthchannan far a bheilear a’ bruidhinn nan cànanan Ceilteach, agus obrachaidh sinn leis an sgrìobhadh, na h-òrain agus na meadhanan a tha a’ tighinn bho shaoghal beòthail Gàidhlig na h-Alba, na h-Èireann agus na Cuimris san latha an-diugh.

Gàidhlig na h-Alba

Tha Gàidhlig na h-Alba aig cridhe na Ceiltis ann an Oilthigh Dhùn Èideann, agus aig ìre urraim, faodar ionnsachadh mu nua-Ghaeilge agus na cànanan Ceilteach meadhan-aoiseil cuideachd.

Aig gach ìre, tha sinn a’ tairgse chùrsaichean ann an cànan, litreachas, eachdraidh agus cultar, a’ toirt cothrom dhut do phrògram fhèin a thogail le bhith a’ leantainn nan cuspairean, linntean agus raointean eòlais anns a bheil ùidh agad.

Litreachas na h-Alba

Tha taobh Litreachas na h-Alba den phrògram a’ leasachadh nan sgilean sgrùdach, anailiseach agus cruthachail aig oileanaich tro bhith a’ cleachdadh farsaingeachd de theacsaichean agus grunn modhan leughaidh eadar-dhealaichte.

Gheibh thu eòlas agus tuigse air eachdraidh agus leasachadh an litreachais anns a’ Bheurla agus a’ Bheurla Ghallda bhon cheathramh linn deug chun an latha an-diugh, tro bhith a’ rannsachadh farsaingeachd de theacsaichean bho na linntean a leanas: an t-ath-bheothachadh; romansach; meadhan-aoiseil; an t-ochdamh linn deug, Bhictòrianach; agus an latha an-diugh (às dèidh 1945).

Na bhios tu ag ionnsachadh

Bliadhna 1

Ma tha teisteanas agad ann an Gàidhlig na h-Alba mar-thà, nì thu cùrsa Gàidhlig 1B, a tha a’ cur fòcas air Gàidhlig na h-Alba agus a litreachas. Mas e neach-tòiseachaidh a th’ annad, nì thu Gàidhlig 1A, a’ cur cuideam air ionnsachadh cànain. Tha Bun-eòlas air a’ Ghàidhlig agus a Cultar a’ gabhail a-steach cothroman ionnsachaidh cànain aig bun-ìre.

Gheibhear os-sealladh air eachdraidh shòisealta is chultarach nan Ceilteach ann an Sìobhaltachd Cheilteach 1A is 1B bho anmoch san linn àrsaidh chun an latha an-diugh, a’ gabhail a-steach cànan, litreachas, creideamh agus ealan.

Nì thu cuideachd cùrsa Litreachas na h-Alba 1, a bheir dhut eòlas mu chuid de na prìomh taobhan stoidhleach mu sgrìobhadh litreachail. Ionnsachaidh tu teòiridh litreachais agus bhreitheil an latha an-diugh, agus nì thu rannsachadh air mar a dh’atharraich litreachas eadar na meadhan-aoisean agus an latha an-diugh.

A bharrachd air na cùrsaichean riatanach agad, bidh thu a’ taghadh bho fharsaingeachd de chùrsaichean roghainneil.

Bliadhna 2

Thèid do chuid eòlais air Gàidhlig na h-Alba agus a litreachas a leudachadh tro dhà chùrsa cànain ann am Bliadhna 2. Tro dhà chùrsa ann an litreachas Ceilteach, ionnsaichidh tu mu litreachas meadhan-aoiseil, litreachas bho thràth san nua-linn agus nua-litreachas na Gaeilge, na Cuimris agus na Gàidhlig tro eadar-theangachaidhean.

Bidh cùrsaichean litreachas na Ceiltis a’ leantainn air adhart ris a’ churraicealam mheadhan-aoiseil aig ìre urraim, agus tha Gàidhlig 2A no 2B a’ leantainn air adhart an dà chuid ris a’ churraicealam meadhan-aoiseil agus nuadh.

Nì thu cuideachd Litreachas na Alba 2, a tha a’ coimhead air na h-atharrachaidhean ann an litreachas eadar 1750 agus 1950 agus mu na co-theacsaichean eachdraidheil anns an deach an litreachas a sgrìobhadh.

Mar Bhliadhna 1, bidh thu a’ taghadh bho fharsaingeachd de chùrsaichean roghainneil.

Bliadhna 3

Ann am Bliadhna 3, bidh thu a’ taghadh bho roghainn de chùrsaichean speisealaichte an dà chuid ann an Ceiltis agus Litreachas na h-Alba.

Bliadhna 4

Mar bhliadhna 3.

Ionnsachadh thall thairis

Tha cothroman ann dhut a a bhith ag ionnsachadh thall thairis tro Erasmus+ agus sgeama iomlaid eadar-nàiseanta an Oilthigh.

Dè na roghainnean a th’ agam airson a bhith a’ dol thall thairis? [sa Bheurla]

Structar a' phrògraim

Faigh a-mach barrachd mu na cùrsaichean riatanach is roinneil anns a' phrògram ceuma seo.

Gus am bi beachd agad air dè bhios tu a' dèanamh air a' phrògram seo, bidh sinn a' foillseachadh an fhiosrachaidh as ùire. Thoir an aire, gè-ta, gur dòcha nach e seo fiosrachadh mun bhliadhna inntrigidh agad ach mu bhliadhna acadaimigeach eile.

Structar a' phrògraim (2019/20) [anns a' Bheurla]

Càite am bi thu ag ionnsachadh?

Na goireasan againn

Bidh an teagasg a' gabhail àite taobh a-staigh sgìre mheadhanach an Oilthigh, ann an tèatairean-òraide agus seòmraichean seimineir ùr-nodha. Bidh cothrom agad air leabharlannan an oilthigh, Tasglannan Sgoil Eòlais na h-Alba, anns a bheil stòras leabhraichean Ceiltis susbainteach, agus air goireasan coimpiutaireachd coitcheann ann an Cearnag Shèorais.

Ionnsachadh is measadh

Ciamar a bhios mi ag ionnsachadh?

Bidh cùrsaichean gan teagasg tro mheasgachadh de dh'òraidean, clasaichean agus seiminearan. Anns an teagasg cànain againn, tha cuideam air eadar-obrachadh agus a' togail fileantachd, agus air a bhith a' togail nan comasan cànain làidir a tha a dhìth airson a bhith ag obair ann an saoghal na Gàidhlig.

Ciamar a thèid mo mheasadh?

Thèid do mheasadh tro mheasgachadh de dh'obair-chùrsa agus de dheuchainnean.

Mion-fhiosrachadh mun phrògram (2019/20) [anns a' Bheurla]

Cothroman obrach

Tha ceumnaichean na Ceiltis daonnan air a bhith fìor shoirbheachail ann a bhith a' faighinn obair ann an obair sgoileireil, foghlaim, rianachd, phoilitigeach agus naidheachdas, cho math ri obair san raon chultarach.

Mar thoradh air Achd na Gàidhlig (Alba) 2005, cruthachadh BBC Alba, sianail didseatach na Gàidhlig, agus am fàs leantainneach ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig, am measg leasachaidhean eile, tha fèill air a bhith a' fàs airson luchd-labhairt na Gàidhlig agus ceannardan cultarach a tha foghlaimte gu àrd-ìre, gu sònraichte taobh a-staigh raon an fhoghlaim,  rannsachadh co-cheangailte ri Gàidhlig, agus craoladh.

Tha na sgilean a gheibh thu bho bhith ag ionnsachadh mu Litreachas na h-Alba - a’ gabhail a-steach comas a bhith a’ smaoineachadh gu sgrùdach, a bhith ag obair gu neo-eisimileach, agus a bhith a’ cur obair a-steach air an uair - riatanach ann an iomadh dreuchd, mar eismpleir, foillseachadh, sanasachd, rianachd nan ealan agus rianachd thachartasan. Tha ceumnaichean cuideachd air na sgilean ion-gluasadach aca a chleachdadh gus dreuchdan a dhèanamh ann an ionmhas agus gnìomhachas.

Riatanasan inntrigidh

Riatanas inntrigidh àbhaisteach

’S e an riatanas inntrigidh àbhaisteach:

  • Àrd-ìrean SQA: ABBB ro dheireadh S5. Mur eil thu air seo fhaighinn ro dheireadh S5, is dòcha gum beachdaich sinn air an tagradh agad ma bhios deagh dhèanadas agad ann an S6. Feumar BBB fhaighinn aig an ìre as lugha san aon bhliadhna eadar S4-S6.
  • A Levels: ABB.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: 34 puingean (ìrean 655 aig HL).

Riatanas inntrigidh as ìsle

’S e an riatanas inntrigidh as ìsle airson tagraidhean leudachadh chothroman (widening access):

  • Àrd-ìrean SQA: ABBB ro dheireadh S6 le BBB aig an ìre as lugha san aon bhliadhna eadar S4-S6.
  • A Levels: ABB.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: 34 puingean (ìrean 655 aig HL).

Barrachd fiosrachadh airson tagraidhean leudachadh chothroman [anns a’ Bheurla]

Cuspairean riatanach

Feumaidh na cuspairean a leanas aig co-dhiù an ìre a leanas a bhith am measg nan teisteanasan agad:

  • SQA: Àrd-ìre: Beurla aig ìre B. Nàiseanta 5: cànan seach Beurla aig ìre B.
  • A Levels: Litreachas na Beurla no Cànan is Litreachas na Beurla aig ìre B. GCSEs: cànan seach Beurla aig ìre B no 6.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: HL: Beurla aig ìre 5 SL: cànan seach Beurla aig ìre 5.

Faigh a-mach barrachd mu riatanasan inntrigidh [sa Bheurla]

Riatanasan a bharrachd

Riatanasan Cànain

Far a bheil riatanas ann airson cànan seach Beurla, thoir an aire nach fhaod oileanaich an cànan a th’ aca bho thùs a chleachdadh gus an riatanas seo a choileanadh. Ann an suidheachaidhean mar seo, bidh Beurla no cànan eile seach an cànan a th’ aca bho thùs freagarrach.

Faigh a-mach barrachd mu riatanasan inntrigidh [sa Bheurla]

Tagraichean eadar-nàiseanta

Bidh sinn a’ cur fàilte air tagraidhean bho oileanach a tha a’ dèanamh farsaingeachd de theisteanasan eadar-nàiseanta.

Riatanasan inntrigidh a rèir dùthcha [anns a' Bheurla]

Bun-prògram eadar-nàiseanta

Ma tha thu nad oileanach eadar-nàiseanta agus mur eilear a’ gabhail ris na teisteanasan sgoile agad airson inntrigeadh dìreach dhan oilthigh, faodaidh gum bi thu ion-roghnach airson a’ phrògram ceuma seo tron Bhun-phrògram Eadar-nàiseanta againn.

Bun-phrògram Eadar-nàiseanta [sa Bheurla]

Tairgsean bho thagraichean inbheach

Tha sinn a’ cur fàilte air iarrtasan bho oileanaich inbheach (mature students) agus tha sinn a’ gabhail ri farsaingeachd de theisteanasan.

Teisteanasan airson oileanaich inbheach [anns a' Bheurla]

Feumalachdan a thaobh na Beurla

Feumaidh tu fianais a thoirt seachad gu bheil do chuid comasan labhairt is sgrìobhaidh Beurla aig ìre math gu leòr airson a bhith soirbheachail san ionnsachadh agad.

Deuchainnean Beurla

Mur eil a’ Bheurla agad bho thùs, feumaidh fear de na teisteanasan a leanas a bhith agad gus do chomasan labhairt is sgrìobhaidh ann am Beurla a dhearbhadh:

  • IELTS Academic - comharra de 6.5 uile gu lèir airson a’ mhòideil le 5.5 anns gach co-phàirt
  • TOEFL-iBT 92 no nas àirde le 20 anns gach earrann
  • Cambridge English: Advanced no Proficiency - comharra de 176 uile gu lèir le 162 anns gach co-phàirt
  • Deuchainn Pearson na Beurla (Acadaimigeach): 61 gu h-iomlan, le co-dhiù 51 anns gach earrann de "Sgilean Conaltraidh"
  • Trinity ISE: ISE II le àrd-urram anns na ceithir co-phàirtean uile.

Mur riatanasan a thaobh na Beurla [anns a' Bheurla]

SQA, GCSE agus IB

Airson sgoilearan SQA agus GCSE, mur a tèid ìre nas àirde a shònrachadh anns na riatanasan inntrigidh a chaidh ainmeachadh, feumaidh pas a bhith agad sa Bheurla aig na h-ìrean seo, no nas àirde:

  • SQA Nàiseanta 5 Ìre C
  • SQA Ìre Choitcheann Ìre 3
  • SQA Eadar-mheadhanach 1 Ìre A
  • SQA Eadar-mheadhanach 2 Ìre C
  • GCSE/IGCSE Ìre C no 4
  • Level 2 Certificate Ìre C
  • IB Standard Level Grade 5 (Cha tèid gabhail ri Beurla ab initio airson inntrigeadh)

Dàta Unistats

Tha am fiosrachadh seo mar phàirt de dh'iomairt aig an riaghaltas gus na stuthan a tha institiudan a' toirt seachad mu na prògraman ceuma aca a leasachadh.

Tha e am measg iomadh tùs fiosrachaidh a chuidicheas tu gus co-dhùnadh fiosrach a dhèanamh air dè na cuspairean a bhios tu a' dèanamh agus dè an t-oilthigh/colaiste a thaghas tu.

Thoir an aire nach eil dàta Unistats ri fhaighinn airson a h-uile prògram.

Unistats: MA Ceiltis agus Litreachas na h-Alba [anns a' Bheurla]

Cìsean, cosgaisean is maoineachadh

Cìsean teagaisg

Cìsean teagaisg airson MA Ceiltis agus Litreachas na h-Alba [anns a' Bheurla]

Cosgaisean a bharrachd

Dh’fhaodte gum bi chosgaisean a bharrachd ann ma tha thu airson ionnsachadh thall thairis ann am Bliadhna 3.

Maoineachadh

Airson barrachd fiosrachaidh mu na bhios e a' cosg a bhith ag ionnsachadh còmhla ruinn agus mu taic airgid, faic am fiosrachadh againn mu chìsean is maoineachadh.

Cìsean agus maoineachadh [anns a' Bheurla]

Ceistean

Oifis Inntrigidh nam Fo-cheumnaichean, Colaiste nan Ealan, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta

Post-d: CAHSS.UGAdmissions@ed.ac.uk

Fòn: +44 (0)131 650 3565

Eadar-lìon: Làrach-lìn na Ceiltis [anns a' Bheurla]

Ceistean eadar-nàiseanta

Barrachd fiosrachaidh

Mar a nithear tagradh [anns a' Bheurla]

Sgoil: Litreachasan, Cànanan is Cultaran [anns a' Bheurla]

Colaiste: Ealainean, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta [anns a' Bheurla]

Read this page in English