Undergraduate study - 2021 entry

MA Ceiltis agus Litreachas na Beurla

Tha am prògram seo a’ toirt cothrom dhut a bhith ag ionnsachadh mu chànanan, litreachasan agus cultaran nan saoghal Ceilteach cho math ri sgrìobhadh bho fharsaingeachd de cultaran na Beurla agus bho gach linn chudromach ann an eachdraidh.

Còd UCAS: QQH5

Faid: 4 bliadhna

Lìbhrigeadh: Làn-ùine

Sgoil: Litreachasan, Cànanan is Cultaran

Colaiste: Ealain, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta

Read this page in English

Ro-ràdh

Ceiltis

Bidh sinn ag obair le traidisean litreachais ann an Seann Ghaeilge agus Cuimris Mheadhan-aoiseil (am fear as fharsainge san Roinn Eòrpa gu lèir), a bharrachd air Gàidhlig na h-Alba agus Gaeilge bho dheireadh nam Meadhan Aoisean chun an latha an-diugh.

Bidh sinn a’ coimhead air traidisean làidir a’ bheul-aithris a chaidh a chlàradh bhon 18mh linn chun an latha an-diugh, agus le bàrdachd bho linn òir litreachas na Gàidhlig san 18mh linn.

Ionnsaichidh tu mu na freagairtean san 19mh agus 20mh linn ris na h-atharraichean cultarach agus cànanach luath anns na dùthchannan far a bheilear a’ bruidhinn nan Cànanan Ceilteach. Bidh thu ag ionnsachadh cuideachd mun sgrìobhadh, mu na h-òrain agus mu na meadhanan a tha a’ tighinn a-mach à saoghal eadar-mheasgte is beòthail an latha an-diugh ann an Alba is Èirinn na Gàidhlig agus anns a’ Chuimrigh. 

Tha eòlas againn ann am farsaingeachd de raointean a’ gabhail a-steach sòiseo-chànanachas practaigeach agus teòiridheach san latha an-diugh, poileasaidh cànain agus ath-bheothachadh cànain.

Gàidhlig na h-Alba

Tha Gàidhlig na h-Alba aig cridhe na Ceiltis ann an Oilthigh Dhùn Èideann, agus aig ìre urraim, faodar ionnsachadh mu nua-Ghaeilge agus na cànanan Ceilteach meadhan-aoiseil cuideachd.

Aig gach ìre, tha sinn a’ tairgse chùrsaichean ann an cànan, litreachas, eachdraidh agus cultar, a’ toirt cothrom dhut do phrògram fhèin a thogail le bhith a’ leantainn nan cuspairean, linntean agus raointean eòlais ann an Ceiltis anns a bheil ùidh agad.

Litreachas na Beurla

Tro bhith ag ionnsachadh mu Litreachas na Beurla leasaichidh am prògram na sgilean sgrùdach, anailiseach agus cruthachail agad tro bhith a’ cleachdadh farsaingeachd de theacsaichean agus grunn mhodhan leughaidh eadar-dhealaichte.

Gheibh thu tuigse air na co-theacsan cultarail a th aig sgrìobhadh na Beurla bho dheireadh nam Meadhan Aoisean chun an latha an-diugh. Le bhith a cur ris na comasan litreachais is breithneachaidh agad, ullaichidh am prògram thu airson cur ri comann-sòisealta anns a bheil tuigse air teacsaichean de gach seòrsa ro chudromach.

Na bhios tu ag ionnsachadh

Bliadhna 1

Ma tha teisteanas agad ann an Gàidhlig na h-Alba mar-thà, nì thu cùrsa Gàidhlig 1B, a tha a’ cur fòcas air Gàidhlig na h-Alba agus a litreachas. Mas e neach-tòiseachaidh a th’ annad, nì thu Gàidhlig 1A, a’ cur cuideam air ionnsachadh cànain. Tha Bun-eòlas air a’ Ghàidhlig agus a Cultar a’ gabhail a-steach cothroman ionnsachaidh cànain aig bun-ìre.

Gheibhear os-sealladh air eachdraidh shòisealta is chultarach nan Ceilteach ann an Sìobhaltachd Cheilteach 1A is 1B bho anmoch san linn àrsaidh chun an latha an-diugh, a’ gabhail a-steach cànan, litreachas, creideamh agus ealan.

Gabhaidh tu dà chùrsa Eòlas Litreachais a bheir dhut na sgilean riatanach a tha a dhìth airson dlùth leughadh sgrùdail a dhèanamh air na prìomh ghnèithean litreachais: bàrdachd, dràma agus rosg. Leughaidh tu pìosan litreachais a chaidh a sgrìobhadh sa Bheurla bho air feadh an t-saoghail, agus ionnsaichidh tu mu ghrunn bheachdan mu nàdar agus adhbhar sgrùdadh litreachais.

A bharrachd air na cùrsaichean riatanach agad, bidh thu a’ taghadh bho fharsaingeachd de chùrsaichean roghainneil.

Bliadhna 2

Thèid do chuid eòlais air Gàidhlig na h-Alba agus a litreachas a leudachadh tro dhà chùrsa cànain. Tha Gàidhlig 2A a' togail air obair Gàidhlig 1A agus tha Gàidhlig 2B a' togail air obair Gàidhlig 1B.

Tro dhà chùrsa ann an litreachas Ceilteach, ionnsaichidh tu mu litreachas meadhan-aoiseil, litreachas bho thràth san nua-linn agus nua-litreachas na Gaeilge, na Cuimris agus na Gàidhlig tro eadar-theangachaidhean. Tha na cùrsaichean seo a’ leannntainn air adhart ris a’ churraicealaim mheadhan-aoiseil aig ìre urraim, agus tha Gàidhlig 2A agus 2B a’ leantainn air adhart an dà chuid ris a’ churraicealaim meadhan-aoiseil agus ris a’ churraicealaim nuadh.

Gheibh thu bun-eòlas air Litreachas na Beurla anns a cho-theacsa chultarach is eachdraidheil aige, a coimhead gu sònraichte air roghainn de phrìomh amannan. Nì na cùrsaichean seo sgrùdadh air a’ cheangal eadar teacsaichean litreachais agus a bhith a’ cruthachadh chultaran nàiseanta, eadar-nàiseanta agus ìmpireil.

Mar Bhliadhna 1, bidh thu a’ taghadh bho fharsaingeachd de chùrsaichean roghainneil.

Bliadhna 3

Ann am Bliadhna 3, bidh thu a’ taghadh bho roghainn de chùrsaichean speisealaichte an dà chuid ann an Ceiltis agus Litreachas na Beurla.

Bliadhna 4

Ann am Bliadhna 4, taghaidh tu cùrsaichean speisealach a bharrachd agus nì thu an trachdas agad.

Structar a' phrògraim

Faigh a-mach barrachd mu na cùrsaichean riatanach is roinneil anns a' phrògram ceuma seo.

Gus am bi beachd agad air dè bhios tu a' dèanamh air a' phrògram seo, bidh sinn a' foillseachadh an fhiosrachaidh as ùire. Thoir an aire, gè-ta, gur dòcha nach e seo fiosrachadh mun bhliadhna inntrigidh agad ach mu bhliadhna acadaimigeach eile.

Structar a' phrògraim (2019/20) [anns a' Bheurla]

Càite am bi thu ag ionnsachadh?

Na goireasan againn

Bidh teagasg a’ gabhail àite ann an, agus timcheall air, Prìomh Àrainn Oilthigh Dhùn Èideann ann am baile aig a bheil cliù air feadh an t-saoghail airson a chuid fhèisean, a tha làn de thaighean-dhealbh, thaighean-cluiche, gailearaidhean, leabharlannan agus cruinneachaidhean, nam measg Leabharlann, Taigh-tasgaidh, Tasglannan agus Gailearaidhean Nàiseanta na h-Alba, Leabharlann Bàrdachd na h-Alba, agus Ionad Sgeulachdan na h-Alba.

A bharrachd air na goireasan coimpiutaireachd is lèir-chlaistinneach, seirbheisean taice agus àiteachan sòisealta sàr mhath aig an Oilthigh, bidh cothrom agad cuideachd air cruinneachaidhean sònraichte leithid Tasglannan Sgoil Eòlais na h-Alba, cruinneachadh farsaing gun samhail de stuthan claisneachd is lèirsinneach co-cheangailte ri cultar agus traidisean na h-Alba (a’ gabhail a-steach timcheall air 33,000 clàr claisneachd), agus do leabharlannan farsaing an Tasglainn, a’ gabhail a-steach stòrasan Ceilteach cudromach.

Is sinne an roinn Litreachas Beurla as sine san RA, agus air aon de na roinnean as sine san t-saoghal, agus tha sinn moiteil gu bheil sinn suidhichte aig cridhe a’ chiad bhaile aig a bheil inbhe mar Chathair-bhaile Litreachais an t-Saoghail aig UNESCO. Le iomadach comann oileanach airson daoine a tha dèidheil air litreachas agus dràma, tha mòran aig coimhearsnachd mhòr Litreachas na Beurla againn ri thoirt seachad, a’ gabhail a-steach buidhnean leughaidh is sgrìobhadairean, slams bàrdachd, irisean sgrìobhadh cruthachail, seiminearan le daoine bhon taobh a-muigh, Sgeama Ionnsachaidh le Taic Cho-aoisean a tha soirbheachail (Peer-Assisted Learning Scheme - LitPALS) agus Sgrìobhadair air Mhuinntireas a tha fìor mhath.

Ionnsachadh thall thairis

Tha cothroman ann dhut a a bhith ag ionnsachadh thall thairis tro Erasmus+ agus sgeama iomlaid eadar-nàiseanta an Oilthigh.

Dè na roghainnean a th’ agam airson a bhith a’ dol thall thairis? [sa Bheurla]

Ionnsachadh is measadh

Ciamar a bhios mi ag ionnsachadh?

Bidh cùrsaichean gan teagasg tro mheasgachadh de dh'òraidean, clasaichean agus seiminearan. Anns an teagasg cànain againn, tha cuideam air eadar-obrachadh agus a' togail fileantachd, agus air a bhith a' togail nan comasan cànain làidir a tha a dhìth airson a bhith ag obair ann an saoghal na Gàidhlig.

Ciamar a thèid mo mheasadh?

Thèid do mheasadh tro mheasgachadh de dh'obair-chùrsa agus de dheuchainnean.

Mion-fhiosrachadh mun phrògram (2019/20) [anns a' Bheurla]

Cothroman obrach

Mar thoradh air ruigsinneachd eadar-nàiseanta a tha a’ sìor fhàs, tha àireamh an luchd-labhairt agus luchd-èisteachd ùr dealasach aig cànanan, litreachasan agus cultaran Ceilteach a’ dol am mead fad an t-siubhail.

Ann an Alba gu sònraichte, tha leasachaidhean mar Achd na Gàidhlig (Alba) 2005, cruthachadh BBC Alba (an t-seirbheis telebhisean didseatach Gàidhlig), agus leudachadh leantainneach ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig air iarrtas a thogail airson luchd-labhairt Gàidhlig le deagh fhoghlam no eòlaichean air cultar Ceilteach.

Tha fìor dheagh chothroman obrach taobh a-staigh foghlam, naidheachdan agus na meadhanan, craoladh (an dà chuid rèidio agus telebhisean), poileataigs agus san roinn chultaraich. Ann an cuid de raointean, tha barrachd obraichean Gàidhlig ann na tha ann dè dhaoine leis na teisteanasan gus an lìonadh.

Tha na sgilean a gheibh thu bho bhith ag ionnsachadh mu Litreachas na Beurla - a’ gabhail a-steach comas a bhith a’ smaoineachadh gu sgrùdach, a bhith ag obair gu neo-eisimeileach, agus a bhith a’ cur obair a-steach air an uair - riatanach ann an iomadh dreuchd, mar eisimpleir, foillseachadh, sanasachd, rianachd nan ealan agus rianachd thachartasan. Tha ceumnaichean cuideachd air na sgilean ion-gluasadach aca a chleachdadh gus dreuchdan a dhèanamh ann an ionmhas agus gnìomhachas.

Tha cothroman ann cuideachd leantainn air adhart leis an ionnsachadh agad aig ìre for-cheum, leis na bliadhnaichean urraim gu sònraichte a’ cur ris na sgilean rannsachaidh a bhios a dhìth ort ma thaghas tu an t-slighe seo.

Riatanasan inntrigidh

Riatanas inntrigidh àbhaisteach

’S e an riatanas inntrigidh àbhaisteach:

  • Àrd-ìrean SQA: ABBB ro dheireadh S5 no AABB/ABBBB ro dheireadh S6. Feumar BBB fhaighinn san aon bhliadhna eadar S4-S6.
  • A Levels: ABB.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: 34 puingean (ìrean 655 aig HL).

Riatanas inntrigidh as ìsle

’S e an riatanas inntrigidh as ìsle airson tagraidhean leudachadh chothroman (widening access):

  • Àrd-ìrean SQA: ABBB ro dheireadh S6. Feumar BBB fhaighinn san aon bhliadhna eadar S4-S6.
  • A Levels: ABB.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: 34 puingean (ìrean 655 aig HL).

Barrachd fiosrachadh airson tagraidhean leudachadh chothroman [anns a’ Bheurla]

Cuspairean riatanach

Gus na riatanasan inntrigidh a choileanadh, feumaidh na teisteanasan agad a bhith a’ gabhail a-steach:

  • SQA: Àrd-ìre: Beurla aig ìre B. Nàiseanta 5: cànan seach Beurla aig ìre B.
  • A Levels: Litreachas na Beurla no Cànan is Litreachas na Beurla aig ìre B. GCSEan: cànan seach Beurla aig ìre B no 6.
  • IB: HL: Beurla aig ìre 5. SL: cànan seach Beurla aig ìre 5.

Faigh a-mach barrachd mu riatanasan inntrigidh [sa Bheurla]

Riatanasan a bharrachd

Riatanasan Cànain

Far a bheil riatanas ann airson cànan seach Beurla, thoir an aire nach fhaod oileanaich an cànan a th’ aca bho thùs a chleachdadh gus an riatanas seo a choileanadh. Ann an suidheachaidhean mar seo, bidh Beurla no cànan eile seach an cànan a th’ aca bho thùs freagarrach.

Faigh a-mach barrachd mu riatanasan inntrigidh [sa Bheurla]

Tagraichean eadar-nàiseanta

Bidh sinn a’ cur fàilte air tagraidhean bho oileanach a tha a’ dèanamh farsaingeachd de theisteanasan eadar-nàiseanta.

Riatanasan inntrigidh a rèir dùthcha [anns a' Bheurla]

Bun-prògram eadar-nàiseanta

Ma tha thu nad oileanach eadar-nàiseanta agus mur eilear a’ gabhail ris na teisteanasan sgoile agad airson inntrigeadh dìreach dhan oilthigh, faodaidh gum bi thu ion-roghnach airson a’ phrògram ceuma seo tron Bhun-phrògram Eadar-nàiseanta againn.

Bun-phrògram Eadar-nàiseanta [sa Bheurla]

Tairgsean bho thagraichean inbheach

Tha sinn a’ cur fàilte air iarrtasan bho oileanaich inbheach (mature students) agus tha sinn a’ gabhail ri farsaingeachd de theisteanasan.

Teisteanasan airson oileanaich inbheach [anns a' Bheurla]

Feumalachdan a thaobh na Beurla

Feumaidh tu dearbhadh gu bheil ìre de chomas Beurla agad a bheir cothrom dhut soirbheachadh nad chuid ionnsachaidh, ge b’ e dè an nàiseantachd no dùthaich còmhnaidh a th’ agad.

SQA, GCSE agus IB

Airson sgoilearan SQA, GCSE agus IB, mur a tèid ìre nas àirde a shònrachadh anns na riatanasan inntrigidh a chaidh ainmeachadh, feumaidh pas a bhith agad sa Bheurla aig na h-ìrean seo, no nas àirde:

  • SQA Nàiseanta 5 Ìre C
  • SQA Ìre Choitcheann Ìre 3
  • SQA Eadar-mheadhanach 1 Ìre A
  • SQA Eadar-mheadhanach 2 Ìre C
  • GCSE/IGCSE Ìre C no 4
  • Level 2 Certificate Ìre C
  • IB Standard Level Grade 5 (Cha tèid gabhail ri Beurla ab initio airson inntrigeadh)

Deuchainnean Beurla

Bidh sinn a’ gabhail ris na teisteanasan Beurla aig na h-ìrean a thèid a shònrachadh gu h-ìosal:

  • IELTS Academic - comharra de 6.5 uile gu lèir airson a’ mhòideil le 5.5 anns gach co-phàirt.
  • TOEFL-iBT 92 no nas àirde le 20 anns gach earrann. Cha bhi TOEFL MyBest Score a’ coileanadh nan riatanasan againn a thaobh na Beurla.
  • Cambridge English: Advanced no Proficiency - comharra de 176 uile gu lèir le 162 anns gach co-phàirt.
  • Trinity ISE: ISE II le àrd-urram anns na ceithir co-phàirtean uile.

Bidh sinn cuideachd a’ gabhail ri raon nas fharsainge de theisteanasan agus deuchainnean eadar-nàiseanta.

Feumaidh na teisteanasan Beurla agad a bhith nas ùire na trì bliadhna gu leth bho latha tòiseachaidh a’ cheum a tha thu a’ cur a-steach air a shon, ach a-mhàin ma tha thu a’ cleachdadh IELTS, TOEFL, no Trinity ISE a dh'fheumas a bhith nas ùire na dà bhliadhna.

Feumalachdan a thaobh na Beurla [anns a' Bheurla]

Dàta Unistats

Tha am fiosrachadh seo mar phàirt de dh’iomairt aig an riaghaltas gus na stuthan a tha institiùdan a’ toirt seachad mu na prògraman ceuma aca a leasachadh.

Tha e am measg iomadh tùs fiosrachaidh a chuidicheas tu gus co-dhùnadh fiosrach a dhèanamh air dè na cuspairean a bhios tu a’ dèanamh agus dè an t-oilthigh/colaiste a thaghas tu.

Thoir an aire nach eil dàta Unistats ri fhaighinn airson a h-uile prògram.

Unistats: MA Ceiltis agus Litreachas na Beurla [anns a' Bheurla]

Cìsean, cosgaisean is maoineachadh

Cìsean teagaisg

Cìsean teagaisg airson MA Ceiltis agus Litreachas na Beurla [anns a' Bheurla]

Cosgaisean a bharrachd

Dh’fhaodte gum bi chosgaisean a bharrachd ann ma tha thu airson ionnsachadh thall thairis ann am Bliadhna 3.

Maoineachadh

Airson barrachd fiosrachaidh mu na bhios e a' cosg a bhith ag ionnsachadh còmhla ruinn agus mu taic airgid, faic am fiosrachadh againn mu chìsean is maoineachadh.

Cìsean agus maoineachadh [anns a' Bheurla]

Ceistean

Oifis Inntrigidh nam Fo-cheumnaichean, Colaiste nan Ealan, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta

Eadar-lìon: Cuir fios gu Oifis Inntrigidh nan iar-Cheumnach aig Colaiste nan Ealan, nan Daonannachdan agus nan Saidheans Sòisealta  

Ceistean eadar-nàiseanta

Barrachd fiosrachaidh

Mar a nithear tagradh [anns a' Bheurla]

Sgoil: Litreachasan, Cànanan is Cultaran [anns a' Bheurla]

Colaiste: Ealainean, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta [anns a' Bheurla]

Read this page in English