Undergraduate study - 2024 entry
Edinburgh. Extraordinary futures await.

MA Ceiltis agus Cànanachas

Tha am prògram seo a' toirt cothrom dhut a bhith ag ionnsachadh mu chànanan, litreachasan agus cultaran nan saoghal Ceilteach cho math ri bhith ag ionnsachadh mu chànanachas sa cho-theasc eadar-nàiseanta.

 Còd UCAS: QQ15

Faid: 4 bliadhna

Lìbhrigeadh: Làn-ùine

Sgoil: Litreachasan, Cànanan is Cultaran

Colaiste: Ealain, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta

Read this page in English

Tha am prògram seo a' toirt cothrom dhut a bhith ag ionnsachadh mu chànanan, litreachasan agus cultaran nan saoghal Ceilteach cho math ri bhith ag ionnsachadh mu chànanachas sa cho-theasc eadar-nàiseanta.

Ceiltis

Tha roghainn agad Gàidhlig na h-Alba ionnsachadh agus comas adhartach a thogail sa chànan.  

Tha roghainn de shlighean tron phrògram a’ toirt cothrom dhut a bhith a’ leantainn nan cuspairean, linntean agus raointean eòlais ann an Ceiltis anns a bheil ùidh agad.  Tha ar n-eòlas a’ gabhail a-steach:

  • Gàidhlig na h-Alba bho dheireadh nam meadhan-aoisean gus an latha an-diugh, a’ gabhail a-steach poileasaidh agus ath-bheothachadh cànain 
  • traidisean litreachais meadhan-aoiseil ann an Seann Ghaeilge agus Cuimris Mheadhan-aoiseil - an litreachas as fharsainge san Roinn Eòrpa gu lèir
  • traidisean làidir a’ bheòil-aithris a chaidh a chlàradh bhon 18mh chun an latha an-diugh 
  • bàrdachd bho linn òir litreachas na Gàidhlig san 18mh linn
  • freagairtean san 19mh agus 20mh linn ris na h-atharraichean cultarach agus cànanach luath anns na dùthchannan far a bheilear a’ bruidhinn nan Cànanan Ceilteach
  • na meadhanan a tha a’ tighinn a-mach à saoghal eadar-mheasgte is beòthail an latha an-diugh ann an Alba is Èirinn na Gàidhlig agus anns a’ Chuimrigh

Ionnsachadh nan cànanan Ceilteac

Ma thaghas tu cùrsaichean ann an Gàidhlig na h-Alba, chan eil gu diofar an e fìor neach-tòiseachaidh a th’ annad sa Ghàidhlig; cuiridh sinn na diofar chlasaichean againn ann am Bliadhna 1 air dòigh gus am bi iad freagarrach airson a h-uile ìre de dh’eòlas air a’ Ghàidhlig agus airson daoine aig nach eil Gàidhlig sam bith.

Faodaidh tu cuideachd cànan Ceilteach meadhan-aoiseil ionnsachadh aig ìre urraim (Bliadhna 3 agus 4). Tha an dà chuid Seann Ghaeilge agus Cuimris Mheadhanach rim faighinn. Airson na slighe seo, nì thu cùrsaichean air sìobhaltachd agus litreachas Ceilteach ann am Bliadhna 1 agus 2, le teacsaichean gan toirt dhut mar eadar-theangachadh Beurla.

Cànanachas

Bidh cànanachas a’ coimhead air mar a tha cànan ag obair, a’ toirt cunntas air mar a tha fuaimean, seantansan agus còmhraidhean a’ tighinn còmhla gus brìgh a chruthachadh agus a chur an cèill.

Ionnsaichidh tu mu:

  • chleachdadh cànain sa bheatha làitheil
  • na dòighean anns a bheil cànan ag atharrachadh air feadh a’ chomainn-shòisealta agus ag atharrachadh thar ùine
  • mar a tha clann a’ fàs fileanta ann an cànan

Nuair a bhios tu a’ dol tron phrògram, bidh an cothrom agad beachd-bharailean saidheansail a chur ri chèile agus deuchainn a dhèanamh orra mu nithean cànanach, is tu a’ cleachdadh uidheam cànanach agus fuaim-eòlais speisealach.

Bidh ùidh shònraichte aig oileanaich Cheiltis anns na cùrsaichean cànanachais a leanas:

  • fuaimean cainnt cànanan an t-saoghail
  • eadar-dhealachaidhean eadar cànanan an t-saoghail
  • structar agus eachdraidh cànanan an t-saoghail

Carson Dùn Èideann?

Tha coimhearsnachd Ghàidhlig a tha air a bhith stèidhichte bho chionn fhada agus saoghal cultarach beothail ann an Dùn Èideann, prìomh bhaile na h-Alba. Tha na cruinneachaidhean aige air leth math, mar a tha goireasan an Oilthigh fhèin airson cùrsaichean Ceiltis agus Cànanachas.

Nuair a cheumnaicheas tu, bidh measgachadh agad de dh’fhoghlam cultarach farsaing agus de dh’eòlas sònraichte den t-seòrsa anns am bi fastaichean air feadh an t-saoghail a’ cur luach.

Tha am prògram againn fìor shùbailte. Ann am Bliadhnaichean 1 agus 2, taghaidh tu cùrsaichean roghainneil bho raon farsaing de chuspairean, agus nì thu speisealachadh anns na bliadhnaichean urraim agad.

Tha am prògram againn fìor shùbailte. Ann am Bliadhnaichean 1 agus 2, a bharrachd air a bhith ag dèanamh cùrsaichean Ceiltis agus Cànanachas, taghaidh tu cùrsaichean roghainneil bho raon farsaing de chuspairean. Nì thu speisealachadh an uair sin fhad ’s a thèid thu air adhart tro na bliadhnaichean urraim agad. 

Bheir am prògram sùbailte againn dhut measgachadh de sgilean sònraichte agus Comas Eadar-chultarach farsaing anns a bheil fastaichean cheumnaichean air feadh na cruinne a’ cur luach. 

Na bhios tu ag ionnsachadh

Is e a shùbailteachd fear de na rudan as tarraingiche mun phrògram seo.

Ann am Bliadhna 1 agus 2, na bliadhnaichean ro-urram agad, taghaidh tu cùrsaichean roghainneil bho raon farsaing de chuspairean a bharrachd air na prìomh chuspairean agad, Ceiltis is Cànanachas.

A bharrachd air a bhith a’ toirt dhut foghlam agus seata sgilean nas fharsainge, dh’fhaodte gun toir e cothrom dhut cuideachd fòcas a’ phrògraim agad atharrachadh ann an Bliadhna 3 is 4, na bliadhnaichean urraim agad.

Bliadhna 1

Ann am Bliadhna 1, faodaidh tu taghadh eadar a bhith a’ dèanamh na Gàidhlig no a bhith a’ dèanamh Sìobhaltachd Cheilteach.

Slighe a’ chànain

Ma ghabhas tu slighe a’ chànain, bidh an cùrsa a nì thu a rèir na h-ìre de Ghàidhlig a th’ agad mar-thà.

Mur a robh eòlas sam bith agad air a’ chànan roimhe, gheibh thu misneachd ann a bhith a’ bruidhinn agus a’ sgrìobhadh na Gàidhlig le bhith a’ dèanamh a’ chùrsa Gàidhlig 1A againn.

Mas e neach-labhairt adhartach a th’ annad, neartaichidh an cùrsa Gàidhlig 1B againn do chuid eòlais air litreachas na Gàidhlig agus cuiridh e ri do sgilean cànain.

Slighe nan sìobhaltachdan

Tha slighe nan sìobhaltachdan (cùrsaichean Sìobhaltachd Cheilteach 1A agus 1B) a’ feuchainn ri cànanan Ceilteach an àm a dh’fhalbh agus an latha an-diugh a chur ann an co-theacsa eachdraidheil agus co-aimsireil nas fharsainge.   Beachdaichidh tu air a’ bhuaidh aig Ceilteachas an latha an-diugh air mar a thathar a’ tuigsinn an àm a dh’fhalbh, agus tòisichidh tu air sgrùdadh air Eòlas Ceiltis anns na meadhan-aoisean agus san latha an-diugh.

Tha cothrom ann cuideachd cùrsa ann an Sìobhaltachd Cheilteach a dhèanamh còmhla ris a’ chùrsa bhunaiteach ionnsachaidh cànain againn, Bun-eòlas air a’ Ghàidhlig agus a Cultar.

Cànanachas

Nì thu dian-chùrsa cànain do luchd-tòiseachaidh ann an Danmhairgis, Nirribhis no Suainis. Cuiridh tu ris na sgilean cànain labhairteach agus sgrìobhte agad, agus nì thu sgrùdadh air taobhan de litreachas agus cultar.      Thairis air Bliadhnaichean 1 is 2, thèid do bhrosnachadh cuideachd gus aon, no an dà chuid, den dà chùrsa an ann Sìobhaltachd Lochlannach a dhèanamh. Tha iad seo a’ toirt sealladh farsaing air gluasadan cudromach ann an eachdraidh, sòisealtas, cultar agus poilitigs an t-saoghail Lochlannaich agus Nòrdaich san fharsaingeachd, bho na h-amannan as tràithe chun an latha an-diugh. 

Cùrsaichean roghainneil

Cuiridh tu crìoch air do chuid ionnsachaidh ann am Bliadhna 1 le cùrsaichean a thaghas tu bhon fharsaingeachd de chùrsaichean a bhios Oilthigh Dhùn Èideann a’ toirt seachad.    Faodaidh tu, mar eisimpleir, cànan eile ionnsachadh. Bidh sinn a’ tabhann tè de roghainnean as fharsainge de chànanan ann an oilthigh sam bith san RA. Tha a’ mhòr-chuid freagarrach airson luchd-tòiseachaidh agus a’ gabhail a-steach ionnsachadh mu chultar. 

Tha iad seo a’ gabhail a-steach - ach chan ann a-mhàin - cùrsaichean ann an:

  • Cànanachas, agus saidheansan cànain
  • Eitn-eòlas na h-Alba
  • gnìomhachas, eaconamas agus informataigs
  • poilitigs, poileasaidh sòisealta agus daonn-eòlas sòisealta
  • eachdraidh ealain is ailtireachd
  • eachdraidh, clasaigeachd agus arc-eòlas
  • feallsanachd, diadhaireachd agus lagh

Bliadhna 2

Ceiltis

Ann am Bliadhna 2 de Cheiltis, faodaidh tu taghadh eadar a bhith a’ leantainn air adhart leis a’ Ghàidhlig, no a bhith a’ dèanamh Litreachasan Ceilteach.   Ma ghabhas tu slighe a’ chànain, cuiridh tu ri do sgilean cànain. Ionnsaichidh tu barrachd cuideachd mu litreachas, cultar agus structar cànanach na Gàidhlig, a’ gabhail a-steach a bhith ag ionnsachadh mu rosg agus bàrdachd.   Ma nì thu an t-slighe litreachais, gheibh thu sealladh farsaing air prìomh ghnèithean litreachais agus teacsaichean bho Alba na Gàidhlig, Èirinn agus a’ Chuimrigh bho thràth anns na meadhan-aoisean chun an latha an-diugh, le teacsaichean air an leughadh ann an eadar-theangachadh Beurla.

Cànanachas

Nì thu cuideachd cùrsa a’ coimhead air teòiridh cànanach agus bidh thu a’ taghadh eadar cùrsa mu na h-atharrachaidhean a chithear ann an cànanan an t-saoghail agus cùrsa mu structar agus eachdraidh cànanan an t-saoghail.

Gluaisidh tu air adhart ri bhith a’ cleachdadh gràmar nas iom-fhillte, a’ gleusadh d’ fhuaimneachadh agus a’ togail air do bhriathrachas gus am bi thu misneachail ann a bhith gad chur fhèin an cèill air do Bhliadhna thall thairis ann am Bliadhna 3.

Cùrsaichean roghainneil

Mar a thachair ann am Bliadhna 1, nì thu roghainnean de chùrsaichean a thaghas tu bhon fharsaingeachd de chùrsaichean a bhios Oilthigh Dhùn Èideann a’ toirt seachad.    

Tha na cùrsaichean roghainneil seo a’ gabhail a-steach deagh roghainn de chànanan agus cultaran Eòrpach, a tha a’ coimhead air litreachas, film agus tèatar ann an co-theacsan cuspaireil agus coimeasach.   

Am measg nan roghainnean àbhaisteach tha:    

  • Freagairtean cultarail ri Cogadh  
  • Imrich, Fògradh, Diaspora  
  • Eucoir agus Ceartas ann an Litreachas  
  • Gnè agus Cultar  
  • Aithris mu bhith a’ Tighinn gu Ìre   
  • Sùil thòiseachail air Filmichean Eòrpach  
  • Cànan agus Cumhachd  
  • Cànanan taobh a-muigh an Oilthigh

Bidh cothrom agad cuideachd an dàrna cuid no an dà chuid de na cùrsaichean Sìobhaltachd Lochlannach againn a dhèanamh, mura h-eil thu air sin a dhèanamh ann am Bliadhna 1 mar-thà. 

Bliadhna 3

Is e seo a’ chiad tè de na bliadhnaichean ‘urram’ agad, nuair a bhios thu a’ speisealachadh anns na taobhan de Cheiltis agus Cànanachas anns a bheil ùidh agad le bhith a’ taghadh bho raon de chùrsaichean. 

Bliadhna 4

Is e seo an dàrna tè de na bliadhnaichean urram agad, nuair a bhios thu a’ speisealachadh barrachd anns na taobhan de na cuspairean agad anns a bheil an ùidh as motha agad. 

Taghaidh tu barrachd chùrsaichean sònraichte aig ìre urraim an darna cuid bho thaobh ùr-nodha no taobh meadhan-aoiseil a’ phrògram Ceiltis agus bho Chànanachas.  

Nì thu tràchdas cuideachd, a bheir dhut cothrom rannsachadh domhainn a dhèanamh air cuspair. 

Ceiltis

Tha cùrsaichean an latha an-diugh a’ coimhead air taobhan litreachais, cultarach agus eachdraidheil de dh’Alba is Èirinn na Gàidhlig (mar eisimpleir cànanachas agus sòiseo-chànanachas) bho mu 1600 chun an latha an-diugh. 

Ma nì thu cùrsaichean cànain adhartach ann an Gàidhlig na h-Alba, ionnsachaidh tu a bhith a’ bruidhinn agus a’ sgrìobhadh le misneachd sa chànan mu ghrunn chuspairean a’ gabhail a-steach cùisean an latha agus cùisean cultarail a’ cleachdadh briathrachas, gràmar agus gnàthasan-cainnte iomchaidh.  

Bidh cùrsaichean meadhan-aoiseil a’ toirt bun-eòlas dhut air Seann Ghaeilge agus Cuimris Mheadhan-Aoiseil agus cuiridh iad ris an eòlas agad air litreachas, eachdraidh is cultar.  

Eòlas Lochlannach

Bidh cùrsaichean ag amas gu sònraichte air cuspairean cultarach Lochlannach bho na meadhan aoisean chun an latha an-diugh.    Mar as trice bidh iad a’ gabhail a-steach:    

  • Seann Litreachas agus Comunn-sòisealta nan Lochlannach 
  • Eòlas nan Seann Lochlannach  
  • Nynorsk 
  • Lochlann agus an Saoghal: An Ceann a Tuath san 21mh linn
  • Litreachas Lochlannach an latha an-diugh: Dòigh-obrach Thar-nàiseanta 
  • Eachdraidh an nobhail Lochlannaich 

Structar a' phrògraim

Faigh a-mach barrachd mu na cùrsaichean riatanach is roinneil anns a' phrògram ceuma seo.

Gus am bi beachd agad air dè bhios tu a' dèanamh air a' phrògram seo, bidh sinn a' foillseachadh an fhiosrachaidh as ùire. Thoir an aire, gè-ta, gur dòcha nach e seo fiosrachadh mun bhliadhna inntrigidh agad ach mu bhliadhna acadaimigeach eile.

Structar a' phrògraim (2023/24) [anns a' Bheurla]

Càite am bi thu ag ionnsachadh?

Air an àrainn

Nuair a bhios tu san àrainn, cuiridh tu a’ mhòr-chuid den ùine agad seachad ann am Sgìre Mheadhanach Oilthigh Dhùn Èideann - sa chlas, san leabharlann, no ann am fear den iomadh àite sòisealta is taic aig an Oilthigh.   

Tha an Sgìre Mheadhanach suidhichte air oir Seann Bhaile eachdraidheil Dhùn Èideann, air a chuairteachadh le tòrr àiteachan uaine.   

Gabh turas bhiortail den Sgìre Mheadhanach

Leabharlannan agus cruinneachaidhean   

Tha na goireasan againn airson na Ceiltis air leth math. 

Sa mhòr-chuid, tha iad gan cumail ann an trì làraichean timcheall air Ceàrnag Sheòrais ann am Prìomh Àrainn an Oilthigh: 

  • Prìomh Leabharlann an Oilthigh agus a Ionad airson Cruinneachaidhean Rannsachaidh 
  • Sgoil nan Litreachasan, Cànanan is Cultaran (LLC) agus Leabharlann Clas na Ceiltis aice 
  • Tasglann Sgoil Eòlais na h-Alba agus Leabharlann Eòlas na h-Alba aice 

Lorgaidh tu na leanas anns na làraichean seo: 

  • còrr is 400,000 leabhar tearc 
  • sia cilemeatair de thasglannan agus làmh-sgrìobhainnean 
  • 33,000 clàraidhean de dh’òrain, de cheòl, de sgeulachdan agus de rannan ann an Scots, Gàidhlig is Beurla, san Tasglann a bharrachd air clàraidhean ann an dualchainntean a tha a-nis air a dhol à bith. 
  • na mìltean de dh’obraichean ealain, ionnsramaidean ciùil eachdraidheil agus nithean eile 
  • na mìltean de dhealbhan-camara agus sgrìobhainnean eachdraidheil nach fhaicear gu tric ann cuideachd, a tha a’ glacadh taobhan sònraichte is làitheil de chultar is dualchas na h-Alba 

Am measg prìomh ghioreasan airson na Ceiltis, tha: 

  • Cruinneachadh MacGilleMhìcheil-MhicBhàtair
  • Cruinneachadh Dhòmhnaill MhicFhionghuin
  • Cruinneachadh Dhaibhidh Laing

Tha mòran de Chruinneachaidhean Sònraichte an Oilthigh ann an cruth didseatach agus rim faighinn air-loidhne bhon Ionad Ghoireasan sàr-mhath againn, sna deuchainn-lannan coimpiutaireachd agus ann an àiteachan obrach sònraichte ann an LLC.

Tha uidheamachd cànain agus fuaim-eòlas an oilthigh am measg a’ chuid as fheàrr san t-saoghal. Tha e a’ gabhail a-staigh:

  • stiùidio clàraidh
  • obair-lann deuchainn tuigse
  • an obair-lann tracadh sùla

Ionadan airson rannsachadh, teagasg agus com-pàirteachadh

Tha sinn nar buill stèidheachaidh de Shoillse (Lìonra Nàiseanta Rannsachaidh airson Glèidheadh agus Ath-bheothachadh na Gàidhlig agus a Cultar, agus de dh’Fhaclair na Gàidhlig, pròiseact co-obrachail gus faclair eachdraidheil Gàidhlig na h-Alba fhoillseachadh. 

Tro Bhuidheann Rannsachadh Algorithmic na Gàidhlig (GARG), sgioba eadar-nàiseanta a tha a’ rannsachadh theicneòlasan an latha an-diugh airson na Gàidhlig, stiùirich sinn cruthachadh a’ chiad shiostam Aithneachaidh Cainnt Fèin-obrachadh san t-saoghal dhan Ghàidhlig. 

Leugh an t-artaigeal againn air na tha Aithneachadh Cainnt Fèin-obrachail a’ ciallachadh do Ghàidhlig na h-Alba san àm ri teachd

Tachartasan agus gnìomhan

Tha Comann Oileanaich Oilthigh Dhùn Èideann (EUSA) a’ cumail taic ri còrr is 300 comann is cluba a tha air an stiùireadh le oileanaich, agus bidh e a’ brosnachadh chothroman le carthannasan ionadail tro ionad nan saor-thoileach aige.   

’S e an Comunn Ceilteach an comann oileanaich as sine san Oilthigh agus bidh e a’ cur a’ chèilidh bhliadhnail as motha sa bhaile air dòigh. Is e LingSoc Comann a’ Chànanachais is na Beurla.  

Tha sinn dealasach mu cheòl, litreachas, òrain agus sgeulachdan, agus bidh sinn gu tric a’ cumail thachartasan airson luchd-obrach, oileanaich agus aoighean a bhios a’ tighinn gus bruidhinn, cluich no gus rannsachadh a thaisbeanadh.   

Tha Neach-ealain Traidiseanta agus Sgrìobhadair Gàidhlig air Mhuinntireas againn, neach-ciùil agus sgrìobhadair a bhios ag obair còmhla ri luchd-obrach agus oileanaich air diofar phròiseactan agus thaisbeanaidhean.  

Leugh agallamh le Màrtainn Mac an t-Saoir, sgrìobhadair Gàidhlig air mhuinntireas an Oilthigh

Anns a’ bhaile 

Tha Dùn Èideann na phrìomh bhaile fèise a tha làn de thaighean-dhealbh, taighean-cluiche, gailearaidhean, leabharlannan agus cruinneachaidhean. Tha goireasan air leth sa bhaile airson cùrsaichean Ceiltis agus Cànanachas. 

Tha mòran chruinneachaidhean nàiseanta suidhichte faisg air sgìre mheadhanach an Oilthigh, ga dhèanamh furasta a dhol ann eadar clasaichean. Am measg nam prìomh àiteachan, tha: 

  • Leabharlann Nàiseanta na h-Alba 
  • Taigh-tasgaidh Nàiseanta na h-Alba 
  • Leabharlann Bàrdachd na h-Alba 
  • Ionad Sgeulachdan na h-Alba 

Tha coimhearsnachd Ghàidhlig a tha air a bhith stèidhichte bho chionn fhada agus saoghal cultarach beothail anns a’ bhaile. Mar eisimpleir, tha buidhnean còmhraidh ann gus Gàidhlig a chleachdadh gu sòisealta, fèisean do luchd-ciùil, agus fèis bhliadhnail, Seachdain na Gàidhlig.

Ionnsachadh thall thairis

Ma cheadaicheas bacaidhean siubhail eadar-nàiseanta, bidh cothroman agad a bhith ag ionnsachadh thall thairis tro phrògram iomlaid eadar-nàiseanta an Oilthigh.

Dè na roghainnean a th’ agam airson a bhith a’ dol thall thairis? [sa Bheurla]

Ionnsachadh is measadh

Ciamar a bhios mi ag ionnsachadh?

Tha an t-Oilthigh na àite airson na h-amasan agad fhèin a phlanadh fo stiùireadh sgileil, a bhith ri sgrùdadh neo-eisimeileach agus ann am buidhnean, agus a bhith a’ meòrachadh air do chuid ionnsachaidh tron cheum agad air fad.   

Tha an dòigh-obrach againn a thaobh ionnsachadh is teagasg gnìomhach, in-ghabhalach agus air a stiùireadh le ceistean, agus mar sin dh’fhaodte gum bi e eadar-dhealaichte bho na dh’fhiosraich thu san sgoil. Cuidichidh e thu gus na sgilean a thogail airson beatha às dèidh an oilthigh, agus stiùiridh sinn thu tro na ceumannan bho aon ìre chun na h-ath ìre.    

A rèir meud do bhuidheann bliadhna, agus dè na cùrsaichean roghainneil a nì thu, mar as trice bidh na clasaichean agad ann an trì roinnean-seòrsa:  

  • òraidean  
  • clasaichean  
  • seiminearan  

Bho bhliadhna 2 air adhart, nì thu beagan obair phractaigeach neo-eisimeileach airson Cànan na Beurla. 

A bharrachd air na clasaichean sin, agus gus a’ chuid as motha fhaighinn às na cùrsaichean agad, feumaidh tu leughadh fad is farsaing a dhèanamh. 

Òraidean  

Bidh a h-uile oileanach air cùrsa a’ dol gu òraidean, mar as trice aig an aon am. Tha iad air an lìbhrigeadh mar thaisbeanaidhean eadar-ghnìomhach a dh’fhaodadh a bhith a’ gabhail a-steach stuthan lèir-chlaisneach.  

Bidh acadaimigeach sgilean a’ toirt seachad nan òraidean. Tha iad air an dealbhadh gus do stiùireadh tron chùl-fhiosrachadh, ceistean agus deasbadan co-cheangailte ris a’ chuspair mu bheil thu ag ionnsachadh.  

Clasaichean 

Tha buidhnean tutorial nas lugha Tha iad cuideachd air an stiùireadh le acadaimigeach, ach an seo tha barrachd cuideam air na tha thu fhèin a’ smaoineachadh mun chuspair. Mar sin, tha clasaichean a’ toirt cothrom dhut bruidhinn agus leudachadh air na dh’ionnsaich thu sna h-òraidean.  

Ma thaghas tu cùrsaichean a dhèanamh ann an Gàidhlig na h-Alba, bheir clasaichean cànain cothrom dhut na sgilean cànain agad a thoirt air adhart ann an raon de ghnìomhan san t-saoghal dha-rìribh fo stiùir tidsear cànain sgileil.   

Mar as trice bidh na clasaichean seo a’ gabhail a-steach sgilean leithid leughadh, sgrìobhadh, èisteachd agus labhairt – agus iad uile a’ gabhail a-steach a bhith ag ionnsachadh gràmar agus ga chur gu feum.  

Seiminearan 

Bidh seiminearan a’ measgachadh feartan de dh’òraidean agus de chlasaichean. A-rithist, tha iad air an dealbhadh gus brosnachadh gun gabh thu pàirt gnìomhach ann an ionnsachadh.   

Air cuid de chùrsaichean, bidh seiminearan agad an àite òraidean, gu sònraichte anns na bliadhnaichean urraim agad (Bliadhnaichean 3 agus 4).  

Taic

A bharrachd air an luchd-teagaisg agus an luchd-obrach eile a chì thu bho latha gu latha, tha tòrr dhòighean ann air cuideachadh fhaighinn le do chuid ionnsachaidh, a’ gabhail a-steach tro Institiud Leasachadh Acadaimigeach an Oilthigh (Institute for Academic Development - IAD).

Ciamar a thèid mo mheasadh?

Thèid do mheasadh tro mheasgachadh de dh’obair-chùrsa agus de dheuchainnean.  

Mar as trice bithear a’ dèanamh obair-cùrsa tron bhliadhna air fad, ach thèid deuchainnean a chumail aig deireadh bloc teagaisg.  

Tha obair-cùrsa uaireannan ann an diofar chruthan gus cothrom a thoirt dhut diofar sgilean a chleachdadh. Mar eisimpleir, dh’fhaodte gun tèid iarraidh ort:  

  • aiste, lèirmheas, post bloga, pìos beachd no iris ionnsachaidh a sgrìobhadh
  • pìos sgrìobhaidh, film no meadhanan eile a sgrìobhadh, a’ gabhail a-steach tro leughadh dlùth  
  • òraid no taisbeanadh goirid a thoirt seachad
  • pod-chraoladh no bhidio a chlàradh
  • postair no taisbeanadh a dhealbhadh

Ma tha thu a’ dèanamh na Gàidhlig, bidh na deuchainnean a’ gabhail a-steach deuchainnean labhairteach gus na sgilean labhairt agad a dhearbhadh. 

Anns a’ bhliadhna mu dheireadh agad, nì thu tràchdas cuideachd.

Cothroman obrach

Sgilean agus eòlas 

 Tha ceumnachadh le ceum MA bho Oilthigh Dhùn Èideann a’ nochdadh tapachd, sùbailteachd agus neart inntleachdail.    Bidh na sgilean as urrainn dhut a thaisbeanadh do luchd-fastaidh a’ gabhail a-steach: 

  • comas air prìomh bhun-bheachdan a thuigsinn, a mhion-sgrùdadh agus a chur an cèill
  • a bhith ag obair air diofar sheòrsaichean phròiseactan le cinn-latha 
  • a bhith ag obair an dà chuid gu neo-eisimeileach agus mar phàirt de bhuidheann

A bharrachd air na buadhan seo, tha ceumnachadh ann an Ceiltis agus Cànanachas a’ sealltainn gu bheil tuigse nas fheàrr agad air cultaran is sòisealtasan eile agus mar a tha iad a’ toirt cruth air an t-saoghal againn. 

Bheir seo dhut an Comas Eadar-chultarach anns a bheil fastaichean a’ cur luach gu h-eadar-nàiseanta. 

Cothroman aig baile agus thall thairis 

Mar thoradh air ruigsinneachd eadar-nàiseanta a tha a’ sìor fhàs, tha àireamhan cunbhalach de luchd-labhairt is luchd-amas dealasach ùra aig cànanan, litreachasan agus cultaran Ceilteach.    Ann an Alba, tha leasachaidhean mar Achd na Gàidhlig (Alba) 2005, cruthachadh BBC Alba (an t-seirbheis telebhisean didseatach Gàidhlig), agus leudachadh leantainneach ann am foghlam tro mheadhan na Gàidhlig air iarrtas a thogail airson luchd-labhairt Gàidhlig le deagh fhoghlam agus eòlaichean air cultar Ceilteach.    Tha fìor dheagh chothroman obrach taobh a-staigh nan roinnean a leanas:  

  • foghlam, com-pàirteachadh, tagradh is trèanadh
  • naidheachdan, craoladh agus na meadhanan
  • poileataigs, obair poileasaidh, dioplòmasaidh, an t-seirbheis chatharra agus lagh
  • foillseachadh, cultar, dualchas agus na h-ealainean

Ann an cuid de raointean, tha barrachd obraichean Gàidhlig ann na tha ann de dhaoine leis na teisteanan gus an lìonadh.    Bidh na sgilean daonnachd so-ghluasadach agad agus an Comas Eadar-chultarail agad cuideachd gad chur ann am fìor dheagh shuidheachadh airson roinnean leithid:  

  • gnìomhachas, ionmhas agus malairt 
  • conaltradh, margaidheachd, sanasachd agus dàimhean poblach
  • cur-seachad, turasachd agus siubhal 
  • rannsachadh, leasachadh agus luathachadh iomairt
  • eadar-theangachadh is eadar-mhìneachadh

Rannsachadh a bharrachd

Tha na sgilean rannsachaidh leasaichte a thogas tu air prògram ceithir bliadhna, gu sònraichte anns na bliadhnaichean urraim agad, nan stòras luachmhor ma tha thu airson leantainn air adhart ag ionnsachadh aig ìre iar-cheumnach.

Mar as trice ann an Oilthigh Dhùn Èideann bidh sinn a’ tabhann ceuman Mhaighstireachd tro Rannsachadh an dà chuid ann an Cànanachas is Ceiltis is Eòlas na h-Alba. Mar as trice bidh am prògraman MSc air a theagasg againn a’ gabhail a-steach:

  • Cànanachas
  • Cànanachas an Gnìomh
  • Cànanachas Leasachail

Tha na prògraman seo uile nan deagh cheuman a dh’ionnsaigh PhD, ach tha iad a cheart cho luachmhor mar theisteanasan fa-leth.

Comhairle mu dhreuchdan

Tron ùine còmhla rinn, brosnaichidh sinn thu gus na sgilean cosnaidh agad aithneachadh agus a thoirt air adhart. 

Tha Comhairliche Dreuchdan sònraichte aig Sgoil nan Litreachasan, Chànanan is Chultaran (LLC) taobh a-staigh sàr Sheirbheis Dhreuchdan an Oilthigh. 

Tron t-seirbheis dhreuchdan againn faodaidh tu na leanas a dhèanamh: 

  • coinneamhan aon-ri-aon agus agallamhan obrach mas-fhìor a chur air dòigh
  • cothrom fhaighinn air raon de ghoireasan air-loidhne 
  • fèilltean dreuchd cuspaireil a fhrithealadh leithid an Fhèis Dhreuchdan Cruthachail is Cultarach 

Tha taic cho-leithid (peer) a’ gabhail a-steach Life After LLC, tachartas pannail far am faigh thu brosnachadh bho dhaoine a cheumnaich bhon sgoil bho chionn ghoirid.   

Faigh brosnachadh bho na seann oileanaich againn 

Riatanasan inntrigidh

Riatanas inntrigidh àbhaisteach

’S e an riatanas inntrigidh àbhaisteach:

  • Àrd-ìrean SQA: ABBB ro dheireadh S5 no AABB/ABBBB ro dheireadh S6. Feumar BBB fhaighinn san aon bhliadhna eadar S4-S6.
  • A Levels: ABB.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: 34 puingean (ìrean 655 aig HL).

Riatanas inntrigidh as ìsle

’S e an riatanas inntrigidh as ìsle airson tagraidhean leudachadh chothroman (widening access):

  • Àrd-ìrean SQA: ABBB ro dheireadh S6. Feumar BBB fhaighinn san aon bhliadhna eadar S4-S6.
  • A Levels: ABB.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: 34 puingean (ìrean 655 aig HL).

Barrachd fiosrachadh airson tagraidhean leudachadh chothroman [anns a’ Bheurla]

Cuspairean riatanach

Feumaidh na cuspairean a leanas aig co-dhiù an ìre a leanas a bhith am measg nan teisteanasan agad:

  • SQA: chan eil cuspair sònraichte sam bith a dhìth aig Àrd-ìre. Nàiseanta 5: Beurla aig ìre C agus cànan seach Beurla aig ìre B.
  • A Levels: chan eil cuspair sònraichte sam bith a dhìth airson A Level. GCSEs: Beurla aig ìre C no 4 agus cànan seach Beurla aig ìre B no 6.
  • Baccalaureate eadar-nàiseanta: HL: chan eil cuspair sònraichte sam bith a dhìth. SL: Beurla aig ìre 5 agus cànan seach Beurla aig ìre 5.

Faigh a-mach barrachd mu riatanasan inntrigidh [sa Bheurla]

Riatanasan a bharrachd

Riatanasan Cànain

Far a bheil riatanas ann airson cànan seach Beurla, thoir an aire nach fhaod oileanaich an cànan a th’ aca bho thùs a chleachdadh gus an riatanas seo a choileanadh. Ann an suidheachaidhean mar seo, bidh Beurla no cànan eile seach an cànan a th’ aca bho thùs freagarrach.

Faigh a-mach barrachd mu riatanasan inntrigidh [sa Bheurla]

Tagraichean eadar-nàiseanta

Bidh sinn a’ cur fàilte air tagraidhean bho oileanach a tha a’ dèanamh farsaingeachd de theisteanasan eadar-nàiseanta.

Riatanasan inntrigidh a rèir dùthcha [anns a' Bheurla]

Bun-prògram eadar-nàiseanta

Ma tha thu nad oileanach eadar-nàiseanta agus mur eilear a’ gabhail ris na teisteanasan sgoile agad airson inntrigeadh dìreach dhan oilthigh, faodaidh gum bi thu ion-roghnach airson a’ phrògram ceuma seo tron Bhun-phrògram Eadar-nàiseanta againn.

Bun-phrògram Eadar-nàiseanta [sa Bheurla]

Tairgsean bho thagraichean inbheach

Tha sinn a’ cur fàilte air iarrtasan bho oileanaich inbheach (mature students) agus tha sinn a’ gabhail ri farsaingeachd de theisteanasan.

Teisteanasan airson oileanaich inbheach [anns a' Bheurla]

Feumalachdan a thaobh na Beurla

Feumaidh tu dearbhadh gu bheil ìre de chomas Beurla agad a bheir cothrom dhut soirbheachadh nad chuid ionnsachaidh, ge b’ e dè an nàiseantachd no dùthaich còmhnaidh a th’ agad.

SQA, GCSE agus IB

Airson sgoilearan SQA, GCSE agus IB, mur a tèid ìre nas àirde a shònrachadh anns na riatanasan inntrigidh a chaidh ainmeachadh, feumaidh pas a bhith agad sa Bheurla aig na h-ìrean seo, no nas àirde:

  • SQA Nàiseanta 5 aig Ìre C
  • SQA Ìre Choitcheann aig Ìre 3
  • GCSE/IGCSE aig Ìre C no 4
  • Level 2 Certificate aig Ìre C
  • IB Standard Level aig 5 (Cha tèid gabhail ri Beurla ab initio airson inntrigeadh)

Deuchainnean Beurla

Bidh sinn a’ gabhail ris na teisteanasan Beurla aig na h-ìrean a thèid a shònrachadh gu h-ìosal:

  • IELTS Academic: 6.5 uile gu lèir le co-dhiù 5.5 anns gach earrann.
  • TOEFL-iBT (a’ gabhail a-steach Home Edition): 92 uile gu lèir le co-dhiù 20 anns gach earrann. Cha bhi TOEFL MyBest Score a’ coileanadh nan riatanasan againn a thaobh na Beurla.
  • C1 Academic (CAE), C2 Proficiency (CPE): comharra de 176 uile gu lèir le co-dhiù 162 anns gach earrann.
  • Trinity ISE: ISE II le àrd-urraman anns na ceithir co-phàirtean uile.
  • PTE Academic (a’ gabhail a-steach air-loidhne): 62 uile gu lèir le co-dhiù 54 anns gach earrann.

Bidh sinn cuideachd a’ gabhail ri raon nas fharsainge de theisteanasan agus deuchainnean eadar-nàiseanta. Feumaidh na teisteanasan Beurla agad a bhith nas ùire na trì bliadhna gu leth bho latha tòiseachaidh a’ cheum a tha thu a’ cur a-steach air a shon, ach a-mhàin ma tha thu a’ cleachdadh IELTS, PTE Academic, TOEFL no Trinity ISE a dh’fheumas a bhith nas ùire na dà bhliadhna.

Feumalachdan a thaobh na Beurla [anns a' Bheurla]

Dàta Discover Uni

Tha am fiosrachadh seo mar phàirt de dh'iomairt aig an riaghaltas gus na stuthan a tha institiudan a' toirt seachad mu na prògraman ceuma aca a leasachadh.

Tha e am measg iomadh tùs fiosrachaidh a chuidicheas tu gus co-dhùnadh fiosrach a dhèanamh air dè na cuspairean a bhios tu a' dèanamh agus dè an t-oilthigh/colaiste a thaghas tu.

Thoir an aire nach eil dàta Discover Uni ri fhaighinn airson a h-uile prògram.

Discover Uni: MA Ceiltis agus Cànanachas [anns a' Bheurla]

Cìsean, cosgaisean is maoineachadh

Cìsean teagaisg

Cìsean teagaisg airson MA Ceiltis agus Cànanachas [anns a' Bheurla]

Cosgaisean a bharrachd

Chan eil gin.

Maoineachadh

Airson barrachd fiosrachaidh mu na bhios e a' cosg a bhith ag ionnsachadh còmhla ruinn agus mu taic airgid, faic am fiosrachadh againn mu chìsean is maoineachadh.

Cìsean agus maoineachadh [anns a' Bheurla]

Ceistean

Sgioba nan Ceistean

Post-d: futurestudents@ed.ac.uk

Barrachd fiosrachaidh

Mar a nithear tagradh [anns a' Bheurla]

Sgoil: Litreachasan, Cànanan is Cultaran [anns a' Bheurla]

Colaiste: Ealainean, Daonnachdan is Saidheansan Sòisealta [anns a' Bheurla]

Read this page in English